Prezydent Erdoğan upamiętnia rocznicę Hagii Sophii książką o „duchu podboju”
Prezydent Recep Tayyip Erdoğan napisał specjalny wstęp do nowej antologii upamiętniającej czwartą rocznicę ponownego otwarcia Hagii Sophii jako meczetu. Książka zatytułowana „Fethin Mührü” (Pieczęć podboju) została opublikowana przez wydawnictwo Demirören Yayınları i jest dostępna w języku tureckim, angielskim oraz arabskim.
W swojej przedmowie Erdoğan podkreśla, że Hagia Sophia symbolizuje „ducha podboju” oraz „świadomość historyczną naszego narodu”. Jest to stwierdzenie, które stanowi powtórzenie kluczowego elementu ideologicznych ram rządu oraz jego perspektywy na rolę historyczną Turcji. Decyzja z 2020 roku o przekształceniu Hagii Sophii z muzeum w meczet wywołała znaczącą międzynarodową krytykę i zaniepokojenie.
Monument ten, pierwotnie zbudowany jako bizantyjska katedra w VI wieku za panowania cesarza Justyniana I, służył jako meczet za czasów Imperium Osmańskiego po zdobyciu Konstantynopola w 1453 roku, a następnie jako świeckie muzeum od 1934 roku. Posiada on złożoną historię, która obejmuje zarówno chrześcijańskie, jak i islamskie dziedzictwo kulturowe.
Przekształcenie to było postrzegane przez wielu międzynarodowych aktorów, w tym UNESCO, Kościół prawosławny oraz Grecję, jako atak na pluralizm kulturowy i religijny oraz na ustalony status quo.
Historyczne i symboliczne znaczenie nacisku Erdoğana na „ducha podboju” w przedmowie do „Fethin Mührü” nie jest przypadkowe. Odnosi się ono bezpośrednio do symbolicznej wagi zdobycia Konstantynopola (współczesnego Stambułu) przez Imperium Osmańskie w 1453 roku, kiedy to Hagia Sophia została po raz pierwszy zamieniona w meczet.
Retoryka ta silnie przemawia do nacjonalistycznych i konserwatywnych grup tureckiego społeczeństwa oraz służy wzmocnieniu rządowej narracji o Turcji jako odradzającym się historycznym supermocarstwie o unikalnej tożsamości islamskiej, które dystansuje się od świeckiego dziedzictwa Kemala Atatürka.
Publikacja książki oraz przesłanie prezydenta w rocznicę ponownego otwarcia wysyłają jasny sygnał, że turecki rząd pozostaje oddany swojej polityce oraz interpretacji roli Hagii Sophii. Podtrzymuje to również międzynarodową debatę dotyczącą dziedzictwa kulturowego, pluralizmu religijnego oraz kierunku polityki zagranicznej Turcji, szczególnie w relacjach z Zachodem i krajami sąsiednimi, takimi jak Grecja, która historycznie utrzymuje bliskie więzi z bizantyjską i chrześcijańską przeszłością tego monumentu.
Stałe odniesienia do podboju i jego ducha podkreślają nacjonalistyczną trajektorię, która definiuje politykę wewnętrzną i międzynarodowe relacje Turcji.
Kilde: Star
